Wykorzystujemy pliki cookies.
Polityka Prywatności      
ROZUMIEM

WAPŃ (Ca)

Jest pierwiastkiem chemicznym, który wchodzi w skład kości i zębów oraz niektórych rodzajów ścian komórkowych. W przemianie materii zachowuje bliskie, wzajemne relacje z fosforem i witaminami D3 i K.

Wapń jest najczęściej suplementowanym pierwiastkiem i ma duże znaczenie dla zdrowych zębów i kości. Podczas gdy np. brak żelaza jest często diagnozowany i dość powszechna jest znajomość norm, mało kto wie jaka ilość wapnia w organizmie jest właściwa.

Zadania i funkcje – „minerał kostny”

99 procent wapnia występuje w kościach, jednak ma on jeszcze wiele innych zadań i funkcji – stabilizuje błonę komórkową, aktywizuje krzepnięcie krwi, bierze udział w przenoszeniu bodźca w komórkach mięśniowych i nerwowych, wspomaga funkcje wielu enzymów. Zwalcza też alergie i zapalenia.

Zapotrzebowanie

Dla dorosłego wynosi 1000 do 1200 mg dziennie. Jednak poziom wapnia we krwi lub w moczu nie daje nam dokadnej wskazówki, jaka ilość tego minerału powinna być aktualnie dostarczana. Organizm dba bowiem o to, żeby w krwi znajdowała się stała ilość – ok. 1% całej masy wapnia naszego ciała. Reszta jest magazynowana w kościach. Jeżeli do krwi dostanie się więcej wapnia, ten nadmiar jest natychmiast odprowadzany do kości lub wydalony z moczem lub z kałem. Jeżeli natomiast ten poziom jest zbyt niski, pewna ilość tego pierwiastka zostanie odprowadzona do krwi.

Gdy cykl ten nie funkcjonuje jak należy i ilość wapnia we krwi ciągle zwiększa się i zmniejsza, świadczy to najprawdopodobniej o rozwijającej się chorobie. Może chodzić o tarczycę, gruczoł przytarczyc, wątrobę lub chorobę nowotworową innego organu. Może też być to objawem wpływów z zewnątrz: nadmiar lub niedobór witaminy D, środek przeczyszczający albo efekt stosowanych leków.

Poziom wapnia we krwi jest regulowany przez parathormon gruczołu przytarczyc. W chorobach, które prowadzą do nadmiernego wydzielania parathormonu, wzrasta również poziom wapnia.

Odpowiednia ilość wapnia, jest ważna, jeżeli chce się mieć do późnego wieku zdrowe, silne kości; nie można jednak się sugerować poziomem wapnia we krwi. Nawet bowiem w zaawansowanej osteoporozie wartości te mogą mieścić się w normie.

Więcej informacji uzyskamy z pomiaru gęstości kości, ale i w tym przypadku brak wapnia musiałby być ekstremalnie duży, aby w młodym i średnim wieku wykazane zostało to w tym badaniu. Dobra gęstość kości związana jest z dużą zawartością wapnia, ale i ta informacja nie świadczy jednoznacznie o zdrowiu naszych kości. W osteoporozie wzrasta ryzyko złamania, ponieważ struktury tkanki kostnej tracą swoją elastyczność. Dostarczanie dodatkowych ilości wapnia nie będzie jednak zapobiegać degradacji tkanki. Zapobiegać temu procesowi może tylko ruch oraz dostarczanie magnezu i krzemu.

Najważniejszy jednak ruch

Bez odpowiedniej ilości ruchu wapń z pożywienia czy z dostępnych preparatów nie będzie wbudowywany w tkankę kostną. Proces kościotwórczy może być stymulowany dopiero poprzez bodźce ruchowe. Zdrowe kości potrzebują zatem dużo więcej niż tylko dostatecznej ilości wapnia.

Idealny będzie w tym przypadku trening siłowy, bowiem zapewnia on wystarczająco intensywne obciążenie kości, powodujące aktywację komórek tkanki kostnej. Jeszcze lepiej, gdy trening siłowy występuje w kombinacji z treningiem wytrzymałościowym – wtedy wzmacniamy też układ sercowo-naczyniowy.

Witaminy

Dzięki witaminie D3, poprzez śluzówkę jelita, do krwi dostaje się z pożywienia wystarczająca ilość wapnia, a witamina K sprawia, że jest on potem transportowany do kości. Jednak dostarczanie zbyt dużej ilości witaminy D3 i wapnia może powodować, że będzie on odkładany w innych tkankach, również w takich, gdzie nie jest potrzebny. Witamina D3 umożliwia także ponowny pobór wapnia w nerkach. Dlatego preparaty zawierające wapń, łączone są często z witaminą D3.

Wchłanianie wapnia z jelit ogranicza pokarm zawierający zbyt dużą ilość fosforu. Podczas gdy produkty mleczne zawierają właściwy stosunek obu minerałów, to produkty mięsne mają w sobie dużo fosforu, ale bardzo mało wapnia. Fosfor jest obok wapnia bardzo ważnym składnikiem kości, jednak należy unikać jego nadmiaru (wyroby mięsne, sery topione, cola).

Przyczyny niedoboru wapnia

– zbyt mała produkcja parathormonu
– zbyt duża aktywność tarczycy- brak witaminy D
– choroba jelit
– niedostateczna ilość wapnia w pokarmie
– nadmierne spożycie alkoholu

Produkty spożywcze zawierające wapń:

Warzywa, orzechy, sezam, nasiona, brokuły, brukselka, por, koper włoski, produkty pełnoziarniste, mleko i produkty mleczne.

Również woda mineralna może pokryć dzienne zapotrzebowanie na ten minerał.

Na podstawie:
www.zentrum-der-gesundheit.de oraz „Vitamine, Mineralstoffe und Spurelemente – Die Grundlagen des Immunsystems und unserer Gesundheit, autor – Robert Koch

Obraz: Hans Ripa z Unsplash

Dodaj komentarz