Wykorzystujemy pliki cookies.
Polityka Prywatności      
ROZUMIEM

TRZUSTKA

   W ciągu 24 godzin potrafi wyprodukować nawet półtora litra soków trawiennych. Spełnia ważną rolę w procesie trawienia i przemiany materii – jako gruczoł wydzielania zewnętrznego produkuje soki trawienne oraz jako gruczoł wydzielania wewnętrznego wytwarza hormony regulujące poziom cukru.

   Trzustka znajduje się w górnej części brzucha, między żołądkiem a kręgosłupem. Jej długość wynosi 15-20 cm, grubość do 3 cm, a ciężar 70-100 gramów. Cieńszy koniec zwany również ogonem leży w zagłębieniu śledziony, a głowa trzustki, szersza i wygięta jak litera C, układa się w wygięciu dwunastnicy, która stanowi początkowy odcinek jelita cienkiego. Nad trzustką, z prawej strony ciała leży wątroba.

   W tworzeniu hormonów uczestniczy dwa procent wszystkich komórek trzustki. Komórki te tworzą małe zbiorowiska (ponad milion), porozrzucane w tkance trzustki, dlatego są one nazywane komórkami wyspowymi albo od nazwiska odkrywcy – wyspami Langerhansa.

   Wyspy Langerhansa składają się trzech różnych typów komórek:

  • komórki typu alfa produkują hormon glukagon, który działa odwrotnie niż insulina, tj. podwyższa poziom cukru we krwi. Komórki alfa stanowią około 20% komórek wyspowych.
  • Komórki typu beta wytwarzają hormon insulinę i są najliczniejsze (ok. 70%).
  • Komórki typu delta produkują hormon somatostatynę i występują także w całym przewodzie pokarmowym. Funkcją somatostatyny jest hamowanie wydzielania soków żołądkowych i trawiennych.

   Insulina jest wydzielana przez komórki beta wysp Langerhansa i tam magazynowana. Do krwi uwalniana jest „na żądanie”, gdy wzrasta zapotrzebowanie na energię, co objawia się spadkiem poziomu cukru we krwi.

   We wnętrzu trzustki znajdują się płaciki gruczołu, produkujące soki trawienne. Wydzielina wędruje poprzez cienkie przewody do głównego przewodu odprowadzającego, który przebiega wzdłuż całej trzustki i uchodzi wspólnie z przewodem wyprowadzającym pęcherzyka żółciowego do dwunastnicy (początkowy odcinek jelita cienkiego). Tak to wygląda u większości osobników (80%), ale zdarza się, że przewód trzustki tworzy dodatkowe rozgałęzienie z własnym ujściem.

Enzymy rozszczepiają duże cząsteczki 

   W produkcję soków trawiennych zaangażowanych jest 98 % komórek trzustki. Soki trawienne zawierają niezbędne enzymy, dzięki którym białka, tłuszcze i węglowodany mogą zostać wchłonięte przez krew. Cząsteczki pożywienia są w swojej normalnej formie o wiele za duże, aby dostać się do kwiobiegu – muszą zostać rozdrobnione i tego właśnie dokonują enzymy.

   Białka są rozkładane przez trypsynę i chymotrypsynę. Aby trzustka nie strawiła samej siebie, w wydzielinie znajdują się niedojrzałe enzymy, które są aktywowane dopiero w jelicie cienkim. Tłuszcze są rozkładane przez lipazę i fosfolipazę. Najważniejszym enzymem jest lipaza. Jest produkowana przez trzustkę w swojej ostatecznej formie, ale staje się aktywna dopiero wtedy, gdy wejdzie w jelicie cienkim w kontakt z wydzieliną pęcherzyka żółciowego. Do trawienia węglowodanów służy alfa-amylaza, której zadaniem jest rozkładanie skrobi roślinnej na cukry proste.

Dodaj komentarz