Wykorzystujemy pliki cookies.
Polityka Prywatności      
ROZUMIEM

SKÓRA

Jest największym i najbardziej niedocenionym organem ciała. Jej powierzchnia wynosi od 1,5 do 2 m kw., a ciężar stanowi 1/6 całkowitej wagi ciała, a więc co najmniej 10 kg. W centymetrze kwadratowym skóry znajduje się ponad 200 receptorów czuciowych, 100 gruczołów potowych i 40 gruczołów łojowych. Przez naczynia krwionośne skóry przepływa stale ok. 1/4 całej krwi.

   Skóra jest nie tylko największym, ale także najbardziej skomplikowanym organem, łatwo ją uszkodzić, ale szybko się goi, jest elastyczna, ale jednocześnie dość odporna na rozerwanie. Składa się z trzech warstw: naskórka, skóry i tkanki podskórnej. Rozróżniamy jeszcze tzw. wytwory skóry – włosy i paznokcie, które są ciągle odnawiane.

   Do najważniejszych zadań skóry należą: biologiczna i mechaniczna ochrona tkanek i narządów głębiej położonych, odbieranie i przewodzenie bodźców ze środowiska zewnętrznego poprzez liczne narządy odbiorcze (receptory), współdziałanie w gospodarce cieplnej i wodnej organizmu, czynność wydzielnicza, wydalnicza i resorbcyjna oraz współdziałanie w procesach odpornościowych.

   Naskórek jest barierą przed oddziaływaniem środowiska zewnętrznego. Jego grubość to średnio 0,1 mm, ale w eksponowanych miejscach (np. na pięcie) może wynosić kilka milimetrów. Zatrzymuje zarazki chorobotwórcze, kurz i zanieczyszczenia a także wodę. Jest to możliwe dzięki architektonicznej konstrukcji najbardziej zewnętrznej warstwy naskórka. Obumarłe komórki keratynowe (warstwa zrogowaciała) ułożone są wielowarstwowo jedna na drugiej, a do tego zachodzą na siebie jak dachówki. Tworzą gęstą warstwę zabezpieczającą od zewnątrz oraz zapobiegają przedostawaniu się na zewnątrz wilgoci zmagazynowanej w dolnych warstwach skóry.

   Odnawianie zużywającego się ciągle naskórka zachodzi w dolnej jego partii – w warstwie  komórek podstawnych. Średnio co cztery tygodnie nowe komórki keratynowe wędrują do góry, aby zastąpić komórki zniszczone. W warstwie komórek podstawnych znajdują się również melanocyty, produkujące barwnik skóry melaninę, stanowiącej ochronę przed promieniowaniem ultrafioletowym. Naskórek „zamieszkują” również komórki Langerhansa – białe ciałka krwi ze szpiku kostnego. Stanowią one najbardziej zewnętrzna straż systemu immunologicznego, na ich sygnał tworzone są kolejne komórki obronne. Dodatkową warstwę ochronną skóry stanowi cienka powłoka składająca się z tłuszczu, potu i obumarłych komórek rogowych.

   Skóra właściwa decyduje o zewnętrznym obrazie skóry – określa gładkość i elastyczność. Jest znacznie grubsza od naskórka i składa się z żelowej masy wypełnionej gęsta siecią włókien kolagenu i elastyny, pomiędzy którymi przebiegają naczynia krwionośne i limfatyczne oraz nerwy. Tu znajdują się receptory dotyku, w tej warstwie odczuwamy ból i swędzenie, tutaj produkowany jest pot i znajdują się korzenie włosów.

   Kolagen produkują fibroblasty, komórki znajdujące się skórze właściwej i w innych organach ciała. Jest ważna nie tylko dla elastyczności skóry, ale również dla szybkiego gojenia się ran. Po zranieniu produkcja kolagenu zwiększa się i wspólnie z komórkami keratynowymi i komórkami krwi zaczyna on wypełniać ranę, tworząc tzw. skrzep, zapoczątkowujący proces gojenia.

   Tkanka podskórna składa się sieci tkanki łącznej wypełnionej w dużej części komórkami tłuszczowymi. Stanowi ona ochronę mechaniczną, warstwę ogrzewającą, magazynuje wodę oraz jest zabezpieczeniem energetycznym.

   Proces starzenia się skóry, jak większość tkanek i organów człowieka, zaczyna się już w wieku 20-25 lat. Naskórek staje się cieńszy, gdyż komórki keratynowe nie dzielą się już tak szybko jak wcześniej.. Skóra nie potrafi już magazynować tak dużo wilgoci jak poprzednio i staję się mniej jędrna, pojawiają się maleńkie zmarszczki. Produkcja kolagenu i elastyny zmniejsza się a ponad to pod wpływem pewnych enzymów następuje szybszy rozpad tych substancji – pojawiają się głębsze zmarszczki mimiczne. Z czasem również melanocyty zaczynają funkcjonować w sposób nieregularny, w jednych miejscach produkują zbyt dużo barwnika („plamy starcze”), a gdzie indziej produkują znacznie mniej (siwe włosy).

   Nauka udowodniła już z całą pewnością, że promieniowanie ultrafioletowe przyśpiesza znacznie starzenie się skóry. Zgrubienie naczyń krwionośnych w wyniku promieniowania powoduje słabsze ukrwienie, a tym samym ograniczone dostarczanie składników odżywczych. Przyspieszone starzenie się skóry zaobserwować można u ludzi pracujących na otwartej przestrzeni. Szczególnym obciążeniem dla skóry jest suche powietrze w klimatyzowanych pomieszczeniach oraz spaliny samochodowe dużego miasta.

   Wygląd skóry jest odzwierciedleniem stanu zdrowia organizmu. W anemii (za mało czerwonych ciałek krwi) skóra jest blada, a np. brak witaminy A sprawia, że skóra jest nadmiernie sucha. Poza tym różne zmiany za skórze jak: bąble, pryszcze, krosty, zaczerwienienia, plamy, świadczyć mogą o zaburzeniach pracy organów wewnętrznych.

Obraz z Clker-Free-Vector-Images z Pixabay

Dodaj komentarz