Wykorzystujemy pliki cookies.
Polityka Prywatności      
ROZUMIEM

LĘDŹWIE

Otrzymały od natury bardzo trudne zadanie – utrzymywanie wyprostowanej postawy i wypełniają je znakomicie. Lordoza lędźwiowa, czyli wygięcie do przodu odcinka lędźwiowego kręgosłupa odgrywa zasadniczą rolę w wyprostowanym poruszaniu się na dwóch nogach, w wyniku którego narząd równowagi i gałki oczne znajdują się w stałym, odpowiednim stosunku do kierunku siły ciążenia.

   O ile wygięcie kręgosłupa szyjnego (lordoza) i piersiowego (kyfoza – wygięcie w kierunku tylnym) występują również u małp człekokształtnych, o tyle lordoza lędźwiowa jest właściwością wyłącznie ludzką. Nie wiemy jednak czy człowiek uzyskał wyprostowaną postawę ciała w wyniku rozwoju inteligencji, czy też rozwinął się w kierunku homo sapiens dzięki uzyskaniu pionowej postawy i uwolnieniu kończyn górnych, które przestały być wykorzystywane podczas przemieszczania i rozwinęły się w kierunku pracy.

Ważne krzywizny

   Esowaty kształt kręgosłupa jest odpowiedzią na obciążenia pola grawitacyjnego ziemi i wynikiem działania siły mięśni. Z tego powodu brak go jeszcze u płodu i noworodka. Dopiero gdy dziecko zaczyna siadać, tworzy się lordoza lędźwiowa. Również u osób, które nie nauczyły się chodzić i skazane są na stałe leżenie, krzywizny prawie wcale nie występują, przede wszystkim brak krzywizny lędźwiowej.  Właśnie tym krzywiznom oraz umiejętności „sprężynowania” kręgosłupa (krążki międzykręgowe) zawdzięczamy utrzymywanie wyprostowanej sylwetki oraz wykonywanie złożonych ruchów tułowia. Dzięki wygięciom kręgosłupa obciążenia rozkładają się optymalnie na poszczególnych jego odcinkach. Krzywizna lędźwiowa dostosowuje się też do różnej, często zmiennej pojemności jamy brzusznej. Mięśnie brzucha jako przeciwstawne do mięśni grzbietu, biorą udział w stabilizowaniu i w ruchach kręgosłupa.

Krążki międzykręgowe

   Popularnie zwane są dyskami, składają się z jądra miażdżystego i części obwodowej, bardziej trwałej i mocniejszej – pierścienia włóknistego. Obie te części przechodzą jedna w drugą bez wyraźnej granicy. Krążki wypełniają funkcję buforową pomiędzy poszczególnymi kręgami. Tylko wtedy, gdy są odpowiednio „odżywione” wypełniają ją właściwie. Te okrągłe, włókniste struktury są zaopatrywane w produkty odżywcze na skutek obciążeń i odciążeń kręgosłupa; można więc powiedzieć, że „żyją z ruchu”. W stanie odciążonym krążek nasącza się poprzez dyfuzję, a podczas obciążenia oddaje płyny otoczeniu. Powoduje to, że rano jesteśmy trochę wyżsi niż wieczorem.

Gorset mięśniowy

   Za pionową postawę ciała odpowiada grupa głęboko położonych mięśni grzbietu. Kręgosłup, a szczególnie jego lędźwiowy odcinek, otoczony jest i utrzymywany w swoim prawidłowym kształcie poprzez silny gorset mięśniowo-więzadłowy. Głębokie mięśnie grzbietu składają się z wielu krótkich, średnich i długich ciągów mięśniowych. Przebiegają one po obu stronach wzdłuż kręgosłupa od miednicy aż do szyi. Krótkie mięśnie wiążące sąsiadujące ze sobą kręgi oraz mięśnie łączące się z większą ilością kręgów stabilizują głównie wyprost. Właśnie ze względu na ich funkcję stabilizacyjną mięśnie krótkie mają skłonność do skracania się, co prowadzi do nadmiernej lordozy w odcinku lędźwiowym, a tym samym do widocznej zmiany sylwetki. Zewnętrzna warstwa głębokich mięśni grzbietu składa się z dłuższych pasm mięśniowych i odpowiada przede wszystkim za ruchy tułowia (wyprost, skłon boczny, skręt). Działanie i stan mięśni w ciągu całego życia wpływa na kształt kręgosłupa.

720 kg na dysk     

   Nacisk na pojedynczy krążek odcinka lędźwiowego w leżeniu na plecach z ugiętymi i opartymi wyżej nogami wynosi 22 kg. Z uwagi na najmniejszy możliwy nacisk jest to „pozycja ratunkowa” przy gwałtownych, przeciążeniowych bólach kręgosłupa. Obciążenie krążków międzykręgowych zwiększa się podczas przyjęcia innej pozycji leżenia, gwałtownie wzrastając podczas siedzenia. Dźwiganie przedmiotów jest dla kręgosłupa bezpieczne tylko wtedy, gdy odbywa się na ugiętych nogach z wyprostowanymi plecami. Teoretyczne wyliczenia mówią, że kręgosłup lędźwiowy jest w stanie wytrzymać nacisk do 1500 kg. Podniesienie w niewłaściwej pozycji skrzynki z napojami, ważącej ok. 10 kg wywołuje nacisk ok. 400 kg, a ciężar ważący 50 kg, powoduje, że lędźwiowe krążki międzykręgowe muszą wytrzymać obciążenie 720 kg. Takie obciążenia nie pozostają bez konsekwencji, bo rozciągając pierścień włóknisty zwiększają tendencję do wypadania dysku.

   Z punktu widzenia mechaniki kręgosłup lędźwiowy zajmuje tak znaczące miejsce, gdyż właśnie w jego obrębie znajduje się środek ciężkości ciała. Ptaki też są dwunożne, jednak ich środek ciężkości leży dużo niżej – dlatego mają one równowagę stałą i z tego powodu mogą nawet spać stojąc, bez podpierania się.

Obraz NeONBRAND z Unsplash

Dodaj komentarz