Wykorzystujemy pliki cookies.
Polityka Prywatności      
ROZUMIEM

IMPULS

   Wrażliwość ciała na bodźce istnieje dzięki przenoszeniu przez włókna komórek nerwowych określonych „przekazów” czyli impulsów. Gdyby przesyłanie impulsów nie było procesem aktywnym, należałoby przykładać napięcie wielu woltów, aby na końcu nerwu uzyskać właściwy sygnał. Tkanka nerwowa jest bowiem złym przewodnikiem – charakteryzuje ją bardzo duży opór elektryczny.

   Na drodze od koniuszka palca do rdzenia kręgowego impuls nerwowy jest wzmacniany około 800 razy i przemieszcza się ze stałą prędkością – jest „transportowany” z komórki do komórki przez substancję chemiczną dopaminę (tzw. neurotransmiter). Wędrówkę impulsu można porównać do palenia się ścieżki usypanej z prochu.

Synapsy

   Są to połączenia komórek nerwowych, w których bodźce elektryczne zamieniane są w impulsy chemiczne – w ten sposób następuje aktywne przenoszenie sygnału. Na końcu komórki nerwowej, przy błonie komórkowej znajdują się małe pęcherzyki zawierające dopaminę. Gdy pojawia się impuls, pęcherzyki opróżniają swoją zawartość, która poprzez synapsę dostaje się do następnej komórki, wywołując tam powstanie impulsu elektrycznego.

Sygnał cyfrowy

   Przewodnictwo nerwowe funkcjonuje według zasady „wszystko albo nic”. Nadchodzące sygnały są w określonym przedziale czasowym kumulowane w danej komórce nerwowej. Jeżeli ich natężenie przekracza określony próg, powstaje impuls, który zawsze wygląda tak samo. System nerwowy dysponuje więc uniwersalną, „cyfrową” jednostką informacyjną, przenoszoną pomiędzy komórkami nerwowymi i przeliczaną jak bity w komputerze (0 – brak potencjału czynnościowego; 1 – potencjał czynnościowy).

Zamiana energii w impuls

   Cała informacja jaką otrzymuje ośrodkowy układ nerwowy, dotycząca zarówno środowiska zewnętrznego jak i wewnętrznego, jest przekazywana dzięki receptorom. Przekształcają one różne formy energii (mechaniczną, termiczną, elektromagnetyczną i chemiczną) w potencjały czynnościowe komórek nerwowych.

   Wszystkie receptory są przystosowane do reakcji na tylko jeden rodzaj energii; w stosunku do tej energii wykazują większą wrażliwość, czyli niższy próg pobudliwości. Ucisk na gałkę oczną może pobudzać znajdujące się tam receptory i wywoływać wrażenie świetlne, ale przy dużo wyższym progu pobudliwości niż w przypadku reakcji receptorów ucisku w skórze.

Jak mózg rozróżnia informacje?

   Potencjały czynnościowe są bardzo podobne we wszystkich nerwach biegnących od różnych receptorów. Wrażenie zmysłowe zależy od okolicy mózgu, jaka zostaje pobudzona. Istnieją swoiste drogi czuciowe, przez które wędruje impuls od receptora do mózgu. Jeżeli pobudza się określone drogi nerwowe, obojętnie w którym miejscu ich przebiegu, powstaje wrażenie charakterystyczne dla receptorów od jakich te drogi prowadzą, a wywołane czucie będzie umiejscowione właśnie w receptorach.

   W taki sposób powstaje zjawisko „kończyn fantomowych” u ludzi po amputacjach. Ucisk włókien nerwowych powoduje powstanie impulsu nerwowego, a powstałe wrażenie czucia lokalizowane jest w miejscu, gdzie znajdowały się receptory.

Neurotransmiter wrażliwy na depresję

   Komórki nerwowe tworzą w mózgu bardzo skomplikowaną sieć. Neurotransmitery działają bardzo precyzyjnie – uaktywniają się na krótko, gdyż komórka nerwowa nie może być ciągle pobudzana. Oprócz dopaminy substancjami przenoszącymi impulsy są także serotonina i noradrenalina, odpowiedzialne m.in. za nastrój, mobilność i sen.

   Stany depresyjne prowadzą do zaburzeń przemiany materii w mózgu a tym samym do spadku koncentracji neurotransmitera na synapsach. To z kolei powoduje zakłócenia w przesyłaniu impulsów, prowadzące do zaburzeń snu, pogorszenia nastroju i dalszego obniżenia mobilności.

Obraz Federico Beccari z Unsplash

Dodaj komentarz