Wykorzystujemy pliki cookies.
Polityka Prywatności      
ROZUMIEM

DOJRZEWANIE

Przemiana dziecka w osobę dorosłą rozpoczyna się pomiędzy 9 a 13 rokiem życia u dziewcząt i między 11 a 15 rokiem u chłopców; stanowi biologiczny, psychologiczny i socjalny przełom, który często jest przeżywany jako kryzys.

Towarzyszą mu widoczne zmiany: znaczny przyrost wysokości ciała (w ciągu około 3 lat 15% wzrostu ostatecznego) oraz rozwój tzw. drugorzędowych cech płciowych, do których zalicza się charakterystyczne dla danej płci owłosienie ciała, rozwój piersi i brzmienie głosu. Kształtuje się wtedy typowa sylwetka, zależna od rozwoju kośćca, mięśni i właściwego dla danej płci rozkładu tkanki tłuszczowej; uwypuklają się związane z płcią różnice w psychice młodych ludzi.

Decydująca rolę w rozwoju organizmu w okresie dojrzewania odgrywają hormony czyli aktywne substancje regulujące funkcjonowanie wszystkich narządów. Hormony przenoszą sygnały z jednego organu do drugiego, np. z międzymózgowia do jajników. Jajniki z kolei, również za pomocą hormonów, sterują pracą macicy. System hormonalny to system organów, zwanych gruczołami, który wyspecjalizował się w produkcji i uwalnianiu hormonów.

Przysadka – lider wszystkich gruczołów.

Składa się z przedniego i z tylnego płata. Płat przedni produkuje hormony, sterujące pracą innych gruczołów: tarczycy, nadnerczy, jąder i jajników; wytwarza także hormon wzrostu i prolaktynę. W płacie tylnym powstaje wazopresyna, regulująca stężenie moczu.

Tarczyca i nadnercza

Tarczyca produkuje hormony zawierające jod – tyroksyne i trójjodotyroninę. Odgrywają one duże znaczenie w przemianie materii. Właściwy poziom tyroksyny we krwi umożliwia też dostosowanie przemiany materii do warunków zewnętrznych.

Głównym zadaniem nadnerczy jest produkcja kortyzolu, różnych hormonów płciowych, jak również hormonów kierujących gospodarką wodną organizmu i gospodarką soli mineralnych. Funkcja wydzielnicza nadnerczy częściowo sterowana jest przez przysadkę.

Jądra

Są gruczołami płciowymi. W ich kanalikach nasiennych wytwarzane są komórki nasienne, jak również specjalne komórki, służące do wytwarzania testosteronu – męskiego hormonu płciowego, zapewniającego szybki przyrost wysokości ciała i umięśnienia a także rozwój męskich cech płciowych.

Jajniki

W okresie dojrzewania doskonali się współpraca przysadki mózgowej i jajników. Umożliwia to cykliczne uwalnianie gotowej do zapłodnienia komórki jajowej, przygotowanie śluzówki macicy do przyjęcia zapłodnionego jaja, a jeśli zapłodnienie nie nastąpi – złuszczenie tej śluzówki i powtórzenie całego cyklu od początku.

U wszystkich młodych ssaków gruczoły płciowe obydwu płci są w stanie spoczynku aż do momentu uaktywnienia ich przez hormony przysadki – gonadotropiny, powodujące ostateczne dojrzewanie narządów rozrodczych.

Dodaj komentarz